Bạn đang so sánh CFD và hợp đồng tương lai (futures)? Cả hai đều cho phép bạn tiếp cận biến động giá mà không cần mua tài sản cơ sở trực tiếp, nhưng cơ chế hoạt động của chúng lại khá khác nhau. Hướng dẫn này giải thích các khác biệt chính bằng ngôn ngữ dễ hiểu, bao gồm cấu trúc, định giá, tính linh hoạt, chi phí và những điều nhà giao dịch nên cân nhắc trước khi lựa chọn giữa hai sản phẩm này.

Điểm chính cần nắm

• CFD và hợp đồng tương lai đều là sản phẩm phái sinh, nhưng khác nhau về cấu trúc và cách giao dịch.
• CFD thường được cung cấp qua nhà môi giới và cho phép quy mô vị thế linh hoạt hơn.
• Hợp đồng tương lai là các hợp đồng tiêu chuẩn hóa được giao dịch trên sàn, giúp định giá và điều khoản hợp đồng đồng nhất hơn.
• Chi phí không phải lúc nào cũng được tính theo cùng một cách, vì vậy lựa chọn nào rẻ hơn có thể phụ thuộc vào thị trường, sản phẩm và thời gian nắm giữ vị thế.

CFD là gì?

Một Hợp đồng chênh lệch (CFD – Contract for Difference) là hợp đồng phái sinh giữa nhà giao dịch và nhà cung cấp. Thay vì mua tài sản cơ sở trực tiếp, nhà giao dịch được tiếp cận biến động giá của tài sản đó. Nếu thị trường di chuyển theo hướng đã chọn, vị thế có thể tạo ra lợi nhuận. Nếu di chuyển ngược lại, vị thế có thể gây ra thua lỗ.

Trong thực tế, CFD được sử dụng phổ biến để đầu cơ trên các sản phẩm như ngoại hối (forex), chỉ số (indices), cổ phiếu (shares), hàng hóa (commodities) và đôi khi cả tiền mã hóa (cryptocurrencies). Một trong những điểm nổi bật nhất của CFD là tính linh hoạt: nhiều sản phẩm CFD cho phép nhà giao dịch điều chỉnh quy mô vị thế chính xác hơn so với các hợp đồng tiêu chuẩn hóa trên sàn, điều này có thể giúp cho các tài khoản nhỏ tiếp cận dễ dàng hơn.

Hợp đồng Tương lai là gì?

Hợp đồng tương lai (futures contract) là một thỏa thuận tiêu chuẩn hóa để mua hoặc bán một tài sản cơ sở vào một ngày xác định trong tương lai theo các điều khoản được quy định sẵn trong hợp đồng. Khác với CFD, hợp đồng tương lai được giao dịch trên sàn giao dịch tập trung, không phải qua nhà môi giới dưới dạng sản phẩm phi tập trung (OTC).

Cấu trúc trên sàn này là một trong những lý do chính khiến hợp đồng tương lai thường được mô tả là có tính tiêu chuẩn hóa cao hơn. Quy mô hợp đồng, ngày hết hạn và các điều khoản thanh toán đều được xác định trước.

Hợp đồng tương lai được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau, bao gồm đầu cơ và phòng ngừa rủi ro (hedging). Tùy theo thị trường, chúng có thể bao gồm các công cụ như chỉ số cổ phiếu, lãi suất, các sản phẩm năng lượng hoặc hàng hóa khác.

Những khác biệt chính giữa CFD và Hợp đồng Tương lai

Cấu trúc thị trường

Một trong những khác biệt rõ nhất là cách thức giao dịch của hai sản phẩm. CFD thường là sản phẩm phi tập trung (OTC) do nhà môi giới hoặc nhà cung cấp cung cấp. Hợp đồng tương lai được giao dịch trên sàn, nơi các điều khoản hợp đồng được tiêu chuẩn hóa và thị trường vận hành trong một khuôn khổ tập trung.

Sự khác biệt về cấu trúc này có thể ảnh hưởng đến cách nhà giao dịch nhìn nhận về định giá, khả năng khớp lệnh, tính minh bạch và khả năng tiếp cận thị trường. Đối với một số người, cấu trúc qua môi giới của CFD cảm giác dễ tiếp cận hơn. Đối với người khác, bản chất giao dịch trên sàn của hợp đồng tương lai là một lợi thế quan trọng.

Quy mô hợp đồng và tính linh hoạt

CFD thường cho phép quy mô vị thế linh hoạt hơn. Điều này có thể giúp việc điều chỉnh mức độ tiếp cận dễ dàng hơn, đặc biệt khi nhà giao dịch muốn tiếp cận nhỏ hơn.

Hợp đồng tương lai thường dựa trên quy mô hợp đồng cố định. Trong thực tế, điều này có nghĩa nhà giao dịch có thể ít linh hoạt hơn khi muốn điều chỉnh quy mô vị thế chính xác. Một số thị trường tương lai có hợp đồng nhỏ hơn, nhưng cấu trúc vẫn mang tính tiêu chuẩn hóa hơn là có thể điều chỉnh hoàn toàn.

Ngày hết hạn và đảo vị (Rollover)

Hầu hết sản phẩm CFD không có ngày hết hạn cố định theo cách giống như hợp đồng tương lai, mặc dù các điều khoản nắm giữ và phí qua đêm vẫn có thể áp dụng.

Hợp đồng tương lai thường có tháng hết hạn hoặc chu kỳ thanh toán xác định. Nhà giao dịch muốn duy trì vị thế sau đó có thể cần đóng hợp đồng hiện tại và chuyển sang hợp đồng có kỳ hạn xa hơn, tùy theo thị trường.

Định giá và tính minh bạch

Do hợp đồng tương lai được giao dịch trên sàn, các điều khoản hợp đồng và quá trình hình thành giá thường mang tính tiêu chuẩn hóa cao hơn. Ở Việt Nam, Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD) và Hội đồng Giao dịch Tương lai (FTC thuNộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước – SSC) giám sát thị trường phái sinh, cung cấp khuôn khổ quy định chó các hợp đồng tương lai được giao dịch trong nước.

CFD ngược lại là sản phẩm do nhà cung cấp phát hành. Điều đó không có nghĩa là chúng không phù hợp, nhưng nhà giao dịch cần hiểu rõ cách nhà cung cấp định giá sản phẩm, spread được áp dụng là bao nhiêu và liệu có các khoản phí nào khác không.

Chi phí và các khoản phí

Việc so sánh chi phí giữa CFD và hợp đồng tương lai không phải lúc nào cũng đơn giản. Với CFD, nhà giao dịch có thể chịu spread, hoa hồng trong một số trường hợp, và phí qua đêm (swap) khi vị thế được giữ qua ngày. 

Với hợp đồng tương lai, nhà giao dịch có thể chịu phí môi giới, chi phí liên quan đến sàn giao dịch và yêu cầu ký quỹ (margin). Ngoài ra, cũng có thể phát sinh chi phí thực tế khi đảo vị nếu nhà giao dịch muốn duy trì trên thị trường qua các kỳ hạn hợp đồng.

Với giao dịch ngắn hạn, sự khác biệt về chi phí có thể trông theo một hướng. Với vị thế nắm giữ lâu dài hơn, có thể trông theo hướng khác. Đó là lý do lựa chọn rẻ hơn không phải lúc nào cũng giống nhau với mọi nhà giao dịch.

Yêu cầu vốn và Đòn bẩy

Cả CFD và hợp đồng tương lai đều có thể sử dụng đòn bẩy (leverage), nghĩa là nhà giao dịch được tiếp cận thị trường với một khoản nhỏ hơn giá trị danh nghĩa đầy đủ của vị thế. Điều đó có thể tăng hiệu quả sử dụng vốn, nhưng cũng làm tăng rủi ro. 

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) và các cơ quan tài chính khác cảnh báo rằng sản phẩm đòn bẩy có thể khuếch đại thua lỗ cũng như lợi nhuận.

H3 – Giờ giao dịch và khả năng tiếp cận thị trường

CFD thường cung cấp khả năng tiếp cận rộng rãi trong các ngày làm việc trên các thị trường chính như ngoại hối (forex), chỉ số (indices), hàng hóa (commodities), và cổ phiếu (shares), tùy theo nhà cung cấp và sản phẩm. 

Giờ giao dịch hợp đồng tương lai phụ thuộc vào sàn giao dịch và phiên giao dịch của hợp đồng đó. Một số thị trường tương lai hoạt động trong nhiều giờ, nhưng vẫn tuân theo lịch giao dịch do sàn quy định thay vì mô hình sản phẩm do nhà môi giới dẫn dắt.

Đặc điểm	CFD	Hợp đồng Tương lai
Cấu trúc thị trường	Thường giao dịch qua môi giới/nhà cung cấp	Giao dịch trên sàn giao dịch tập trung
Điều khoản hợp đồng	Điều khoản có thể khác nhau theo nhà cung cấp	Thông số hợp đồng được tiêu chuẩn hóa
Quy mô vị thế	Thường linh hoạt hơn	Dựa trên quy mô hợp đồng cố định
Ngày hết hạn	Thường không có ngày hết hạn cố định	Thường có ngày hết hạn hoặc chu kỳ thanh toán xác định
Định giá	Phụ thuộc mô hình định giá của nhà cung cấp	Định giá trên sàn giao dịch
Chi phí thường gặp	Spread, hoa hồng (một số trường hợp), phí qua đêm	Hoa hồng, chi phí sàn/thanh toán, yêu cầu ký quỹ
Thời gian nắm giữ	Thường dùng cho giao dịch ngắn đến trung hạn	Có thể dùng đầu cơ ngắn hạn hoặc phòng ngừa dài hạn
Tiếp cận cho tài khoản nhỏ	Thường dễ tiếp cận hơn nhờ quy mô linh hoạt	Có thể kém linh hoạt do hợp đồng tiêu chuẩn hóa

Bảng 1: So sánh giữa CFD và Hợp đồng Tương lai

CFD hay hợp đồng tương lai: Lựa chọn nào phù hợp hơn với bạn?

Không có sản phẩm nào tự động tốt hơn trong mọi tình huống. Lựa chọn phù hợp hơn thường phụ thuộc vào điều nhà giao dịch coi trọng nhất.

Nhà giao dịch muốn quy mô vị thế linh hoạt hơn

CFD có thể hấp dẫn hơn với những ai muốn quy mô giao dịch nhỏ hơn hoặc có thể điều chỉnh linh hoạt. Điều này có thể phù hợp hơn với những nhà giao dịch có nguồn vốn hạn chế hơn hoặc những ai muốn kiểm soát mức độ tiếp cận chính xác hơn.

Nhà giao dịch thích hợp đồng tiêu chuẩn hóa

Hợp đồng tương lai có thể hấp dẫn hơn với những ai coi trọng định giá trên sàn, điều khoản hợp đồng cố định và cấu trúc thị trường tiêu chuẩn hóa hơn. Đối với một số người, đây là một trong những lý do chính khiến hợp đồng tương lai nổi bật hơn trong phép so sánh này.

Nhà giao dịch so sánh chi phí nắm giữ và cấu trúc sản phẩm

Những ai định nắm giữ vị thế lâu dài hơn có thể cần chú ý đến cách thức hoạt động của phí tài chính, ngày hết hạn, đảo vị hoặc các chi phí liên quan đến hợp đồng trong thực tế. Trong những trường hợp đó, quyết định thường không phải về sản phẩm nào trông đơn giản hơn, mà là về cách sản phẩm đó thực sự hoạt động theo thời gian.

Nhà giao dịch so sánh khả năng tiếp cận thị trường

Một số nhà giao dịch ưu tiên độ rộng của các thị trường thường có sẵn trên nền tảng CFD. Người khác tập trung vào các hợp đồng tương lai cụ thể và thích sự kỷ luật của sản phẩm do sàn quy định. Lựa chọn phù hợp hơn phụ thuộc vào việc tính linh hoạt hay tính tiêu chuẩn hóa quan trọng hơn đối với từng nhà giao dịch.

Tóm tắt dành cho nhà giao dịch

Khi so sánh CFD và hợp đồng tương lai, sự phân biệt chính thường nằm ở tính linh hoạt và tính tiêu chuẩn hóa. CFD có thể hấp dẫn hơn với những ai muốn có quy mô vị thế có thể điều chỉnh và có khả năng tiếp cận thị trường rộng rãi qua nhà môi giới, trong khi hợp đồng tương lai có thể phù hợp hơn với những ai thích định giá trên sàn và điều khoản hợp đồng cố định. Sự lựa chọn phù hợp hơn phụ thuộc vào quy mô tài khoản, sở thích thị trường, độ nhạy cảm với chi phí và cách nhà giao dịch muốn quản lý mức độ tiếp cận. 

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

CẢNH BÁO RỦI RO: CFD là các công cụ tài chính phức tạp và tiềm ẩn rủi ro cao về việc mất tiền nhanh chóng do đòn bẩy. Bạn cần đảm bảo hiểu rõ các rủi ro liên quan và cân nhắc kỹ xem mình có đủ khả năng chấp nhận rủi ro cao mất tiền trước khi giao dịch.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Thông tin được cung cấp chỉ nhằm mục đích giáo dục và không xem xét các mục tiêu cá nhân, hoàn cảnh tài chính hoặc nhu cầu của bạn. Thông tin này không cấu thành lời khuyên đầu tư. Chúng tôi khuyến khích bạn tìm kiếm lời khuyên độc lập nếu cần thiết. Thông tin này không được chuẩn bị theo các yêu cầu pháp lý được thiết kế để thúc đẩy tính độc lập của nghiên cứu đầu tư. Không có tuyên bố hoặc bảo đảm nào được đưa ra về tính chính xác hoặc đầy đủ của bất kỳ thông tin nào có trong tài liệu này. Tài liệu này có thể chứa các số liệu về hiệu suất trong quá khứ và không nên được dựa vào. Hơn nữa, các ước tính, tuyên bố hướng tới tương lai và dự báo không thể được đảm bảo. Thông tin trên trang web này và các sản phẩm và dịch vụ được cung cấp không nhằm mục đích phân phối cho bất kỳ cá nhân nào ở bất kỳ quốc gia hoặc khu vực pháp lý nào mà việc phân phối hoặc sử dụng đó trái với luật hoặc quy định địa phương.