Khi Washington tê liệt, những ảnh hưởng lan tỏa hiếm khi chỉ giới hạn trong phạm vi quốc gia. Với tầm ảnh hưởng toàn cầu của Mỹ và vị thế của đồng đô la Mỹ như là đồng tiền dự trữ thế giới, việc chính phủ liên bang Mỹ đóng cửa sẽ gây ra những hệ lụy nghiêm trọng. 

Việc chính phủ liên bang ngừng hoạt động xảy ra khi Quốc hội không thông qua luật để cấp ngân sách cho hoạt động của chính phủ, dẫn đến gián đoạn ngân sách. Về bản chất, nền kinh tế lớn nhất thế giới tạm thời ngừng hoạt động. 

Kết quả là hàng trăm nghìn nhân viên liên bang buộc phải ở nhà không lương trong khi các dịch vụ thiết yếu, từ xử lý hộ chiếu đến hoạt động của các công viên quốc gia, bị tạm dừng vô thời hạn. 

Việc chính phủ đóng cửa năm 2025, bắt đầu vào đầu tháng 10, kéo dài 5 tuần và trở thành một trong những lần đóng cửa dài nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Thị trường ngày càng trở nên bất ổn, gợi nhớ đến tình trạng bế tắc 35 ngày năm 2018–2019 đã gây thiệt hại ước tính 11 tỷ đô la Mỹ do mất sản lượng ^[1]. 

Các nhà phân tích nhận định rằng việc đóng cửa chính phủ này phản ánh những quan điểm chính trị khác nhau về giới hạn chi tiêu, trợ cấp y tế và viện trợ nước ngoài, trong bối cảnh môi trường lập pháp ngày càng phân cực. 

Sau nhiều tuần đàm phán, Quốc hội cuối cùng đã đạt được thỏa hiệp và thông qua thỏa thuận cần thiết để khôi phục nguồn tài trợ. Với việc dự luật đã được thông qua và các hoạt động của chính phủ liên bang được nối lại, tình trạng đóng cửa chính phủ năm 2025 đã chính thức kết thúc. 

Dưới đây là tóm tắt ngắn gọn về những nguyên nhân dẫn đến việc đóng cửa và lý do tại sao tác động của nó lại được các bên tham gia thị trường toàn cầu theo dõi sát sao. 

Các điểm chính 

• Việc chính phủ Mỹ đóng cửa xảy ra khi các dự luật ngân sách không được thông qua, dẫn đến việc gián đoạn các dịch vụ và cho nhân viên liên bang nghỉ việc tạm thời. 
• Việc đóng cửa kéo dài gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động kinh tế, làm trì hoãn việc công bố các số liệu quan trọng và làm gia tăng sự bất ổn cho các hộ gia đình, doanh nghiệp và thị trường. 
• Tình trạng bế tắc năm 2025 phản ánh sự chia rẽ chính trị sâu sắc, và việc giải quyết nó phụ thuộc vào sự thỏa hiệp của Quốc hội và thời điểm đạt được thỏa thuận cuối cùng. 

Nguyên nhân dẫn đến việc chính phủ đóng cửa 

Quy trình ngân sách ở Mỹ vừa mang tính hiến pháp vừa mang tính chính trị. Mỗi năm tài chính bắt đầu vào ngày 1 tháng 10, nhưng quy trình dẫn đến ngày đó đòi hỏi Quốc hội phải thông qua 12 dự luật phân bổ ngân sách riêng biệt để tài trợ cho các bộ phận khác nhau của chính phủ. 

Nếu các nhà lập pháp không thể thống nhất về một hoặc nhiều dự luật này, họ có thể sử dụng biện pháp tạm thời được gọi là nghị quyết tiếp tục (CR) để duy trì hoạt động của các cơ quan ở mức kinh phí của năm trước. 

Khi cả ngân sách phân bổ cho cả năm lẫn nghị quyết tiếp tục chi tiêu (CR) đều không được thông qua, Đạo luật Chống thiếu hụt ngân sách sẽ có hiệu lực, cấm các cơ quan liên bang chi tiêu tiền nếu không có sự cho phép của Quốc hội. Sự ràng buộc pháp lý này đã bị lợi dụng và biến các bế tắc ngân sách thành những đợt đóng cửa chính phủ toàn diện. 

Trước đó, các cơ quan thường tiếp tục hoạt động dựa trên giả định rằng Quốc hội sẽ sớm phê duyệt kinh phí (chủ yếu vì giả định là các nhà lập pháp sẽ chịu trách nhiệm). Kể từ khi có sự diễn giải lại đó, họ buộc phải tạm dừng tất cả các công việc “không thiết yếu” một khi kinh phí được phân bổ hết hạn. 

Nguyên nhân có thể khác nhau, nhưng chủ đề chung thường là sự bế tắc giữa các đảng phái. Một bên có thể yêu cầu cắt giảm chi tiêu trong khi bên kia lại tìm cách gắn thêm các điều khoản bổ sung về chính sách (ví dụ như chi tiêu lãng phí cho các dự án cá nhân) vào các dự luật phân bổ ngân sách. 

Thỉnh thoảng, các tranh chấp nảy sinh từ những cuộc đấu tranh ý thức hệ rộng lớn hơn: các gói viện trợ nước ngoài, giới hạn chi tiêu quốc phòng, hoặc thậm chí là cuộc tranh luận về trần nợ công. 

Trong lịch sử, Hoa Kỳ đã trải qua một số lần chính phủ đóng cửa quy mô lớn gây ra những tổn thất kinh tế nghiêm trọng. Vào năm 1995–96, những xung đột giữa Tổng thống Bill Clinton và Chủ tịch Hạ viện Newt Gingrich về chi tiêu cho chương trình Medicare và giáo dục đã khiến chính phủ phải đóng cửa trong 21 ngày. 

Việc chính phủ đóng cửa năm 2013 dưới thời Tổng thống Barack Obama, do những nỗ lực cắt giảm ngân sách cho Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp lý, kéo dài 16 ngày. Thời gian đóng cửa dài nhất, vào năm 2018-2019, dưới thời Tổng thống Donald Trump, kéo dài tới 35 ngày vì vấn đề kinh phí xây tường biên giới. 

Mỗi sự việc đều gây ra những tổn thất về chính trị và kinh tế, từ việc chậm trả lương đến việc làm suy yếu tâm lý nhà đầu tư. Những vụ đóng cửa này không phải là khủng hoảng hiến pháp mà là khủng hoảng tài chính bắt nguồn từ chính trị đảng phái. 

Bối cảnh việc chính phủ đóng cửa năm 2025 

Việc chính phủ đóng cửa hiện tại, bắt đầu từ ngày 1 tháng 10 năm 2025, xuất phát từ sự bế tắc giữa Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát và Thượng viện do đảng Dân chủ lãnh đạo về những quan điểm trái ngược nhau về kỷ luật tài chính. 

Trọng tâm của vấn đề là những tranh chấp về việc gia hạn trợ cấp theo Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp lý, việc cắt giảm viện trợ nước ngoài cho Ukraine và việc cắt giảm các chương trình chi tiêu tùy ý trong nước. 

Trong khi các cuộc đàm phán kéo dài, khoảng 750.000 nhân viên liên bang đã bị cho nghỉ việc tạm thời, trong khi 1,3 triệu người khác đang làm việc không lương để duy trì các chức năng thiết yếu như kiểm soát không lưu và an ninh biên giới. 

Văn phòng Quản lý Ngân sách (OMB) đã cảnh báo rằng nếu tình trạng bế tắc tiếp diễn đến cuối tháng 11, thiệt hại về sản lượng có thể vượt quá 8 tỷ đến 10 tỷ đô la Mỹ. Goldman Sachs ước tính rằng mỗi tuần chính phủ đóng cửa sẽ làm giảm 0,05 điểm phần trăm tăng trưởng GDP hàng quý. 

Tác động tổng thể từ điều này là gì? Có thể làm giảm từ 0,3 đến 0,4 điểm phần trăm nếu tình trạng bế tắc kéo dài đến cuối năm 2025. 

Sự cố năm 2025 cuối cùng đã trở thành sự cố dài nhất trong lịch sử hiện đại, kéo dài 43 ngày và kết thúc vào ngày 12 tháng 11 năm 2025, vượt qua các sự cố năm 2018 và 1995. 

Ngoài thời gian kéo dài, đặc điểm nổi bật của nó là thời điểm: nó diễn ra khi áp lực tài chính đã ở mức cao, với thâm hụt ngân sách của Mỹ vượt quá 6% GDP và lượng phát hành trái phiếu kho bạc đạt mức cao kỷ lục. 

Hình 1: Dòng thời gian về việc chính phủ Mỹ đóng cửa. Nguồn: Trang web Statista 

Điều gì xảy ra khi chính phủ đóng cửa? 

Việc chính phủ đóng cửa chia chính phủ liên bang thành hai phe: các hoạt động thiết yếu và các hoạt động không thiết yếu. Nhân viên thiết yếu, như những người có công việc bảo vệ tính mạng hoặc tài sản, tiếp tục làm việc mà không được trả lương cho đến khi nguồn kinh phí được khôi phục. 

Trong khi đó, các dịch vụ không thiết yếu bị tạm ngừng, khiến bộ máy hành chính nhà nước hoạt động chậm lại đáng kể. Đối với người dân, hậu quả là rõ rệt. Việc cấp hộ chiếu và thị thực bị đình trệ, các công viên quốc gia và bảo tàng đóng cửa, và các thử nghiệm lâm sàng mới tại Viện Y tế Quốc gia bị tạm dừng. 

Các doanh nghiệp nhỏ đang chờ vay vốn từ Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ (SBA) thì thấy hồ sơ của mình bị đóng băng. Ngay cả việc công bố các dữ liệu kinh tế quan trọng mà thị trường dựa vào, từ báo cáo lạm phát và việc làm đến số liệu doanh thu bán lẻ, cũng bị trì hoãn. 

Trong bối cảnh lạm phát biến động mạnh và sự bất ổn về mọi thứ, từ thuế quan đến thị trường việc làm, việc tước đoạt thông tin quan trọng khỏi các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách đã tạo ra một điểm mù nghiêm trọng. 

Các nhà thầu liên bang cũng chịu thiệt hại, do các dự án bị đình chỉ làm gián đoạn nguồn thu. Các hãng hàng không và các công ty du lịch bị sụt giảm doanh thu khi du khách hủy các chuyến đi đến các công viên và di tích bị đóng cửa. Tại Washington DC, các nhà hàng và dịch vụ phục vụ công nhân viên chức chính phủ chứng kiến lượng khách giảm mạnh. 

Trên quy mô lớn hơn, thiệt hại kinh tế vĩ mô tích lũy dần dần nhưng đều đặn. Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) ước tính rằng việc đóng cửa chính phủ năm 2018–19 đã làm giảm 11 tỷ đô la Mỹ GDP của Hoa Kỳ, với khoảng một phần ba trong số đó bị mất vĩnh viễn [2]. Một khi chi tiêu của người tiêu dùng bị mất tại một thời điểm nào đó, nó không thể quay trở lại hoặc được bù đắp. 

Trong thời gian chính phủ đóng cửa, tâm lý người tiêu dùng giảm mạnh, và các nhân viên liên bang đã không được trả lương trong hai kỳ. Mặc dù cuối cùng tiền lương trả chậm cũng được chi trả, nhưng sự không chắc chắn vẫn ảnh hưởng đến mô hình chi tiêu. 

Một diễn biến tương tự đang xảy ra hiện nay. Các chỉ số ban đầu cho thấy sự sụt giảm trong giao dịch thẻ tín dụng tại các cơ quan chính phủ liên bang lớn, trong khi các cuộc khảo sát về sự lạc quan của các doanh nghiệp nhỏ đã giảm trong hai tháng liên tiếp. 

Chỉ số niềm tin người tiêu dùng được theo dõi sát sao của Đại học Michigan đã giảm xuống mức thấp nhất trong 5 tháng vào giữa tháng 10, với lý do hàng đầu được nêu là “lo ngại về sự yếu kém của chính phủ”. 

Đối với thị trường tài chính, chúng thường phản ứng một cách thận trọng hơn là hoảng loạn. Các chỉ số chứng khoán có thể dao động nhưng hiếm khi sụp đổ hoàn toàn; các nhà đầu tư thường cho rằng một giải pháp chính trị là điều không thể tránh khỏi (như dường như đang xảy ra hiện nay) và vấn đề chỉ là “khi nào”, chứ không phải “liệu có xảy ra hay không”. 

Tuy nhiên, thị trường trái phiếu kho bạc có thể trải qua những biến động tạm thời nếu lịch đấu giá hoặc việc công bố dữ liệu bị gián đoạn lâu dài hơn. Vào năm 2013 và một lần nữa vào năm 2018–19, lợi suất trái phiếu ngắn hạn đã tăng vọt trong thời gian ngắn, khi các nhà giao dịch bắt đầu phản ánh rủi ro vận hành về giá. 

Rủi ro và điều gì sẽ xảy ra nếu nó kéo dài? 

Trước khi việc đóng cửa chính phủ kết thúc vào ngày 12 tháng 11, các nhà phân tích đã cảnh báo rằng việc gián đoạn ngân sách kéo dài có thể gây áp lực ngày càng lớn lên nền kinh tế và hệ thống chính trị hỗ trợ nó. Mỗi chu kỳ trả lương bị bỏ lỡ đều làm tăng thêm áp lực cho các nhân viên liên bang, những người chiếm một trong những lực lượng lao động lớn nhất ở Mỹ. 

Ngoài các hộ gia đình riêng lẻ, còn có những lo ngại rằng áp lực từ phía các tổ chức sẽ gia tăng. Các cơ quan phải đối mặt với tình trạng tồn đọng ngày càng tăng trong các đơn đăng ký, đánh giá tuân thủ và giấy phép, tất cả đều đòi hỏi thời gian làm thêm giờ và nguồn lực đáng kể để giải quyết khi hoạt động được nối lại. 

Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ (GAO) trước đây đã phát hiện ra rằng các đợt đóng cửa trước đó đã làm tăng thêm từ 1 tỷ đến 4 tỷ đô la Mỹ chi phí khởi động lại – một khoản chi phí đáng kể ngay cả khi không phải là thảm họa. 

Nếu cuộc đối đầu năm 2025 kéo dài đến tháng 12, các nhà phân tích lưu ý rằng sẽ có nguy cơ gây áp lực kinh tế trên diện rộng. Các nhà thầu tư nhân liên quan đến quốc phòng và cơ sở hạ tầng có thể đã thu hẹp quy mô công việc, có khả năng làm chậm tăng trưởng việc làm. Tâm lý người tiêu dùng có thể suy yếu hơn nữa, ảnh hưởng đến hoạt động bán lẻ trong thời kỳ nghỉ lễ quan trọng. 

Các cơ quan xếp hạng tín nhiệm cũng nhắc lại rằng việc duy trì chính sách tài chính thận trọng có thể làm xói mòn niềm tin vào quản trị của Mỹ, lặp lại những lo ngại đã góp phần khiến Fitch hạ xếp hạng tín nhiệm của Mỹ xuống AA+ vào năm 2023. 

Tính minh bạch của thị trường là một mối lo ngại khác. Việc tạm ngừng công bố số liệu thống kê từ các cơ quan như Cục Thống kê Lao động và Cục Điều tra Dân số đã khiến các nhà giao dịch và nhà hoạch định chính sách thiếu đi những tín hiệu kinh tế quan trọng. Dữ liệu về lạm phát, việc làm và GDP định hướng các quyết định trên toàn Cục Dự trữ Liên bang và khu vực doanh nghiệp, và bất kỳ sự chậm trễ nào cũng có xu hướng làm gia tăng chênh lệch giá mua – giá bán và giảm tính thanh khoản. 

Trong một kịch bản cực đoan hơn, các nhà phân tích nhấn mạnh nguy cơ việc đóng cửa kéo dài có thể trùng với các cuộc tranh luận về trần nợ công. Ngay cả khả năng trì hoãn thanh toán lãi suất về mặt hành chính cũng sẽ khiến các nhà đầu tư toàn cầu bất ổn, vì đây là một sự kiện chưa từng có tiền lệ. 

Vấn đề này cũng có khía cạnh quốc tế. Tình trạng bế tắc tài chính ở Mỹ thường ảnh hưởng đến tâm lý thị trường toàn cầu, thúc đẩy dòng vốn ngắn hạn đổ vào đồng đô la Mỹ và trái phiếu kho bạc Mỹ như một tài sản an toàn, đồng thời làm dấy lên những câu hỏi dài hạn về tính nhất quán của chính sách. Đến đầu tháng 11, chỉ số đô la Mỹ (DXY) đã tăng gần 2% kể từ ngày 1 tháng 10. 

Điều gì có thể thay đổi/Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? 

Trong lịch sử, mọi cuộc đóng cửa chính phủ đều kết thúc theo cùng một cách, đó là bằng một thỏa hiệp chính trị đơn giản. Tuy nhiên, con đường dẫn đến đó có thể khác nhau. 

Hầu hết các trường hợp đóng cửa được giải quyết thông qua nghị quyết tạm thời, cấp kinh phí cho các cơ quan trong khi các cuộc đàm phán tiếp tục. Một số trường hợp khác kết thúc bằng gói ngân sách đầy đủ khi một bên nhượng bộ hoặc phản ứng dữ dội của công chúng buộc phải hành động. 

Các nhà lập pháp đã được thúc đẩy hành động vào cuối tuần qua khi có thông tin cho rằng thỏa thuận mới nhất (đã được Thượng viện thông qua) đã đạt được sau các cuộc đàm phán kín suốt cuối tuần (ngày 8-9 tháng 11). 

Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy gần hai phần ba người Mỹ đổ lỗi cho toàn bộ Quốc hội chứ không phải chỉ một đảng duy nhất, và điều đó có thể đã góp phần tạo nên sự cấp bách trong việc đạt được một thỏa thuận. Sự bất mãn chung đó có thể thúc đẩy sự thay đổi, đặc biệt là khi mùa bầu cử đang đến gần. 

Nếu thỏa thuận này được thông qua và chính phủ mở cửa trở lại, sự phục hồi kinh tế thường diễn ra nhanh chóng nhưng không hoàn toàn. Các công chức liên bang sẽ nhận được tiền lương truy lĩnh, thúc đẩy tiêu dùng ngắn hạn. 

Tuy nhiên, sự bất ổn rộng lớn vẫn còn đó. Các doanh nghiệp trì hoãn quyết định đầu tư, và các nhà đầu tư vẫn thận trọng trước những biến động trong tương lai. Kết quả là, tăng trưởng và niềm tin bị ảnh hưởng dù không lớn nhưng vẫn dai dẳng. 

Đối với những người theo dõi thị trường, một số dấu hiệu đáng chú ý trong những tuần tới là: 

• Thông điệp từ Nhà Trắng: Giọng điệu rất quan trọng và những phát ngôn hòa giải có thể nhanh chóng làm thay đổi kỳ vọng. Những diễn biến trong tương lai có thể phụ thuộc vào cách chính quyền phản ứng với thỏa thuận này. 
• Việc công bố dữ liệu kinh tế: Bất kỳ sự hoãn lại hoặc hủy bỏ nào đều xác nhận sự gián đoạn hoạt động. Trong bối cảnh nền kinh tế đang trải qua thời kỳ bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, cùng với thị trường việc làm đang chậm lại nhanh chóng, bất kỳ dữ liệu tổng quan nào (trong trường hợp không có dữ liệu chính thức) sẽ được theo dõi sát sao. 

Bài học dành cho nhà đầu tư từ việc đóng cửa doanh nghiệp 

Về bản chất, việc chính phủ Mỹ đóng cửa là một thất bại chính trị với những hậu quả kinh tế. Những gì bắt đầu như một tranh chấp về các khoản mục trong ngân sách liên bang nhanh chóng leo thang thành một sự đình trệ trên toàn quốc, làm xáo trộn cuộc sống và làm suy giảm niềm tin. 

Tình trạng bế tắc hiện nay cho thấy mối liên hệ giữa quản trị và tăng trưởng có thể mong manh đến mức nào khi các ưu tiên đảng phái lấn át hoạt động thực tế của chính phủ hàng ngày. 

Xét về mặt lịch sử, có hai quan sát quan trọng nổi bật. Thứ nhất, sự biến động ngắn hạn của thị trường trong thời gian phong tỏa thường được kiềm chế, nhưng những lo ngại về độ tin cậy trong dài hạn có thể xuất hiện. Thứ hai, việc thiếu dữ liệu đáng tin cậy trong những giai đoạn này làm gia tăng sự bất ổn trên tất cả các loại tài sản, từ cổ phiếu đến tiền tệ. 

Với thỏa thuận tài trợ tạm thời đã được thông qua, sự chú ý hiện đang chuyển sang cách các nhà hoạch định chính sách sẽ tiếp cận thời hạn ngân sách tiếp theo và các cuộc đàm phán tài chính đang diễn ra. Cho dù thông qua nghị quyết tiếp tục ngân sách hay một thỏa thuận tài chính rộng hơn, kết quả cuối cùng sẽ định hình không chỉ các con số tăng trưởng của quý tới mà còn cả niềm tin của các nhà đầu tư toàn cầu vào các thể chế chính trị của Mỹ. 

Trong một thế giới vốn đã đầy bất ổn về lạm phát, lãi suất và rủi ro địa chính trị, niềm tin đó có thể chứng tỏ là tài sản quý giá nhất (và trớ trêu thay lại dễ vỡ nhất) của nền kinh tế. 

CẢNH BÁO RỦI RO: CFD là các công cụ tài chính phức tạp và tiềm ẩn rủi ro cao về việc mất tiền nhanh chóng do đòn bẩy. Bạn cần đảm bảo hiểu rõ các rủi ro liên quan và cân nhắc kỹ xem mình có đủ khả năng chấp nhận rủi ro cao mất tiền trước khi giao dịch.   

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Thông tin được cung cấp chỉ nhằm mục đích giáo dục và không xem xét đến mục tiêu cá nhân, hoàn cảnh tài chính hoặc nhu cầu của bạn. Thông tin này không cấu thành tư vấn đầu tư. Chúng tôi khuyến khích bạn tìm kiếm tư vấn độc lập nếu cần thiết. Thông tin này chưa được chuẩn bị theo các yêu cầu pháp lý được thiết kế để thúc đẩy tính độc lập của nghiên cứu đầu tư. Không có tuyên bố hoặc bảo đảm nào được đưa ra về tính chính xác hoặc đầy đủ của bất kỳ thông tin nào có trong tài liệu này. Tài liệu này có thể chứa các số liệu về hiệu suất trong quá khứ và không nên được dựa vào. Hơn nữa, các ước tính, tuyên bố hướng tới tương lai và dự báo không thể được đảm bảo. Thông tin trên trang web này và các sản phẩm và dịch vụ được cung cấp không nhằm mục đích phân phối cho bất kỳ cá nhân nào ở bất kỳ quốc gia hoặc khu vực pháp lý nào mà việc phân phối hoặc sử dụng đó trái với luật hoặc quy định địa phương.   

Thẩm quyền giải quyết